Koekoeken koekoek koekoeksei

Dit artikel gaat voornamelijk over de koekoeksoort die het meest in Europa voorkomt. De koekoek is een speciale vogel die er in is gespecialiseerd om zijn eieren in het nest van een andere vogelsoort te leggen en zijn jongen door deze vogels te laten verzorgen. Koekoeken koekoek koekoeksei interessant om meer over deze vogelsoort te weten.

Koekoeken koekoek koekoeksei

Koekoeken koekoek koekoeksei: meer informatie over de koekoek

De Cuculidea familie waar de koekoek toe behoort bestaat uit 127 verschillende soorten, de meeste van deze soorten houden van een warm klimaat en leven in de tropen of in de gematigde klimaatzone. De koekoeksoorten die in een kouder klimaat leven vertrekken als het kouder wordt naar zuidelijkere warme landen, veelal naar Afrika. Als men het mannetje zijn koe – koek hoort roepen weet men meteen waar de vogel zijn naam aan te danken heeft, het geluid dat de vrouwtjeskoekoek maakt doet meer denken aan hinneken maar dan met snelle, heldere klanken. In de maand April als de vogels zijn terug gekeerd uit het zuiden kan men deze roepen herhaaldelijk horen. De gewone koekoek (Cuculus canorus) is de soort die in Nederland en België het meest voorkomt, men noemt deze ook wel de Europese koekoek. De mannetjes zijn blauwgrijs van kleur aan de bovenkant, hun buik is lichter van kleur en gestreept. De meeste vrouwtjes zijn eveneens blauwgrijs van kleur maar dan gecombineerd met wat roodbruin, slechts een enkele maal komt het voor dat het vrouwtje geheel roodbruin van kleur is. Wat opvalt aan de volwassen koekoek is dat deze een opvallend gele oogrand heeft ook de iris is geel en eveneens zijn poten.

Koekoeken koekoek koekoeksei

De koekoek is een slanke vogel die een lange staart heeft die soms flink uiteenwaaierd, zijn vleugels zijn spits van vorm en deze hangen in een zithouding wat af naar beneden. De koekoek is de enige vogelsoort waarvan bekend is dat hij graag harige rupsen eet, de delen die onverteerbaar zijn komen als braakbal naar buiten, ook eet de koekoek kevers. Na het winterverblijf in het zuiden beginnen de mannetjes een vrouwtje te zoeken, de vogel went al zijn zangtalent aan om een vrouwtje te verleiden. De vrouwtjes kennen dit jaarlijks terugkerend gebeuren, vaak leeft een vrouwtje jaren achterelkaar in het zelfde territorium wat haar legterritorium is, daarnaast gebruikt ze aparte voedselgebieden. Mannetjes beconcureren elkaar sterk, de territoria overlappen elkaar en lijken voor ons zeer gecompliceerd we kunnen hieruit echter de conclusie trekken dat een koekoek zelden het alleenrecht heeft in een bepaald territorium. Zowel de mannetjes als de vrouwtjes hebben tijdens het broedseizoen meerdere partners. Koekoeken koekoek koekoeksei.

Koekoeken koekoek koekoeksei

Koekoeken koekoek koekoeksei: de waardvogels

Waardvogels zijn de vogels in wiens nesten de koekoek haar eieren legt en die het ‘voorrecht ‘ krijgen het koekoeksjong ongevraagd te mogen verzorgen. De koekoek die in Europa veel voorkomt is een specialist in het broedparasitisme, wat inhoudt het door andere vogels laten uitbroeden van hun eieren die ze in hun nest leggen en ook de verdere zorg als een jong eenmaal geboren is. Waardvogels die voor deze taak worden uitgekozen zijn er in Europa wel in ruim 100 soorten. Van welke vogel de koekoek gebruik maakt is afhankelijk van de streek en de biotoop waarin de betreffende koekoek leeft en is opgegroeid. Veel gebruikte waardvogels in Nederland zijn onder andere de kleine karakiet, witte kwikstaart, graspieper, heggenmus, rietzanger en soms ook de winterkoning. In Duitsland is juist de roodborst een geliefde waardvogel en kent men de heggenmus niet in die hoedanigheid. Gaat men nog verder naar het oosten dan is de grote karekiet een zeer gewilde waardvogel. Voor welke waardvogel de koekoek kiest is afhankelijk van in welk nest bij welke vogelsoort in welke omgeving hij zelf is grootgebracht. Als het jong volwassen is zal het een zelfde soort omgeving als leefgebied kiezen en zijn eieren laten uitbroeden door eenzelfde soort waardvogel als bij welke hij zelf is geboren en verzorgt. Is dit bij hoge uitzondering niet het geval dan is er sprake van een noodgeval of van een sporadische vergissing. Koekoeken koekoek koekoeksei.

Koekoeken koekoek koekoeksei

Koekoeken koekoek koekoeksei: eieren in een vreemd nest

De koekoek legt al haar eieren in andermans nest, om dit te kunnen doen observeert ze de situatie van te voren uitgebreid. Het nest moet aan minimaal twee voorwaarden voldoen, er moet al minimaal 1 ei inliggen en de waardvogel moet nog niet klaar zijn met eieren leggen. Zodra het koekoeksvrouwtje zo’n nest gevonden heeft is het wachten geblazen tot de waardvogel het nest verlaat. Is dat moment aangebroken dan aarzelt de koekoek niet en verwisselt in plusminus 9 seconden het waardvogelei voor het koekoeksei, het waardvogelei eet de koekoek lekker op. Als de waardvogel terug op het nest komt is het koekoeksvrouwtje al in geen velden of wegen meer te zien, het koekoeksei is vaak nauwelijks te onderscheiden van het ei van de waardvogel. Ieder koekoeksvrouwtje legt één soort eieren deze eieren lijken heel vaak op de eieren van de waardvogel waarbij het vrouwtje geboren en opgegroeid is. Wetenschappelijk is niet bewezen dat ieder koekoeksei lijkt op de oorspronkelijke eieren in het nest waar de verwisseling plaats vond maar in de praktijk zijn hier hele bijzondere voorbeelden van. Ook per gebied lijken er verschillen te zijn. Een koekoeksvrouwtje legt gemiddeld 9 eieren per broedseizoen al kunnen hier onderling grote verschillen in zijn, een top koekoek kan zelfs het aantal van 20 per broedseizoen halen. Een probleem om deze eieren allemaal te kunnen leggen in nesten van waardvogels is het feit dat een soort waardvogel gelijktijdig begint met broeden en de broedtijd dan korter kan zijn dan bij koekoeken die bovengemiddeld eieren leggen.

Koekoeken koekoek koekoeksei

Een koekoek legt iedere twee dagen een ei, er zijn dus verschillende weken lang geschikte nesten nodig door manipulatie van de waardvogelnesten probeert de koekoek zijn doel te bereiken. Deze manipulatie kan bestaan uit het verstoren van de nestbouw zodat deze meer tijd in beslag neemt dan bij soortgelijke waardvogels of ze haalt de eieren weg of de jongen. Al deze handelingen hebben hetzelfde doel er moeten gedurende langere tijd nesten van een bepaald soort waardvogel beschikbaar zijn om de koekoekseieren in te leggen. Er zijn ook waardvogels die een tweede broedsel hebben, bij deze soorten profiteert de koekoek van het feit dat er dan soms tot in Juli geschikte nesten beschikbaar zijn. Waardvogels kunnen verschillend reageren op een bezoek van de koekoek er is bekend dat de rietgors vaak het nest verlaat als de koekoek hier een ei heeft achtergelaten, terwijl de bosrietzangers vaker het koekoeksei verwijderen. Van de heggenmus weet men dat deze het vreemde ei makkelijk accepteerd. Koekoeken koekoek koekoekei de koekoek is eenn vreemde vogel die haar eieren in een vreemd nest legt en geen enkele verantwoording voor het koekoeksjong neemt maar dit overlaat aan de waardvogel. Koekoeken koekoek koekoeksei.

Koekoeken koekoek koekoeksei

Koekoeken koekoek koekoeksei: de jonge koekoek

Koekoeken koekoek koekoeksei de jonge koekoek is vaak de eerste vogel die geboren wordt in het waardvogelnest en al zeer snel na de geboorte neemt het jong maatregelen om dit zo te houden. Al is de vogel nog blind en kaal het lukt hem vaak om de overige eieren die nog in het nest liggen te verwijderen door ze over de rand te werken, dit zelfde lot ondergaan eventueel al geboren waardvogeljongen. Zo’n 5 tot 7 dagen na de geboorte opent het koekoeksjong de ogen vaak krijgt het jong een prima verzorging door de gastouders. Na plusminus 17 dagen verlaat de jonge koekoek het nest en de duur van de verzorging daarna is afhankelijk van de soort waardvogel. Een kleine karakiet is een voorbeeld van een waardvogelsoort die de verzorging al vrij gauw voor gezien houdt. Koekoeken koekoek koekoeksei.

Koekoeken koekoek koekoeksei

Koekoeken koekoek koekoeksei: koekoeken in Nederland

Koekoeken koekoek koekoeksei ondanks de geraffineerde werkwijze van de koekoek staat het er met de koekoeksstand in Nederland niet zo best voor. Momenteel leven in ons land zo’n 5000 koekoeksvrouwtjes terwijl dit in de tachtiger jaren plusminus 30.000 was. De koekoeksstand is daarmee in een sterk dalende lijn wat er reden voor was om de koekoek op de Rode Lijst te plaatsen. Ook verschillende waardvogelsoorten zoals de graspieper, de gele kwikstaart en de tapuit maken een zelfde tendens door. Ook zijn er minder rupsen, wat het voornaamste voedsel is van de koekoek, aanwezig door een eveneens sterk dalend aantal vlinders van bepaalde vlindersoorten. In Juli / Augustus trekken de volwassen koekoeken naar het zuiden, in September / Oktober gevolgd door de jonge koekoeken, natuurlijk is ook deze wintertrek niet zonder gevaar en sneuvelen er altijd behoorlijk wat vogels op weg naar het zuiden, tijdens het verblijf daar of op de terugreis. Koekoeken koekoek koekoeksei.

Comments

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *